Nachtzweten in de winter en zomer

Nachtzweten wordt vaak gezien als een typisch zomerprobleem. Warme nachten, plakkerige lakens en een benauwd gevoel in bed. Toch ervaren veel mensen juist in de winter dat ze klam of bezweet wakker worden. Dat voelt verwarrend. Het is koud buiten, soms staat zelfs het raam open, en toch lig je ’s nachts te woelen.

Nachtzweten in de winter en zomer: waarom het anders voelt en wat helpt

Nachtzweten kan verschillende oorzaken hebben. Denk aan hormonale veranderingen, zoals tijdens de overgang, het gebruik van bepaalde medicijnen, stress of een onderliggende aandoening. In die gevallen ligt de oorzaak niet bij je beddengoed, maar bij je lichaam zelf.
Tegelijk bepaalt je slaapomgeving in grote mate hoe heftig je het nachtzweten ervaart. En juist daar kun je vaak meer invloed op uitoefenen dan je denkt.

Nachtzweten: niet alleen een zomerprobleem

Nachtzweten komt voor bij zowel mannen als vrouwen en kan op verschillende momenten in het leven opspelen. Soms tijdelijk, soms langduriger. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• hormonale schommelingen, bijvoorbeeld tijdens de overgang
• het gebruik van medicatie
• stress of innerlijke onrust
• ziekte of herstel na ziekte

Wat de oorzaak ook is: het effect is vaak hetzelfde. Je wordt wakker in een klam bed en komt moeilijk tot rust. In de zomer lijkt dat logisch door de warmte van buitenaf. In de winter is het minder vanzelfsprekend, maar minstens zo aanwezig.

Waarom nachtzweten in de winter anders is dan in de zomer

In de winter verandert je slaapklimaat op meerdere vlakken tegelijk. De lucht in huis is droger door verwarming, ramen blijven vaker dicht en dekbedden zijn dikker en isoleren beter. Je lichaam probeert warmte vast te houden, terwijl het ’s nachts nog steeds vocht en warmte afvoert.

Juist die combinatie zorgt ervoor dat transpiratie minder makkelijk kan verdampen. Het vocht blijft dichter bij je lichaam, waardoor je het klam krijgt. Dat gebeurt niet omdat het warm is in de kamer, maar omdat warmte en vocht geen uitweg vinden.

Waarom je juist in de winter klam wakker kunt worden

Bij nachtzweten wordt al snel gedacht dat het probleem zit in de temperatuur. In de winter is dat vaak niet het geval. Ook als de oorzaak van het zweten bij je lichaam ligt, kan de mate waarin je er last van hebt sterk verschillen.

Het ene bed voelt afgesloten en onrustig, terwijl een ander bed juist helpt om sneller weer in slaap te komen. Dat verschil zit niet in het wegnemen van de oorzaak, maar in hoe je beddengoed omgaat met warmte en vocht.

In mijn uitgebreide blog over slaapklimaat in de winter leg ik uit hoe dekbed en dekbedovertrek samen bepalen hoe warm en droog je slaapt, en waarom juist die combinatie zo belangrijk is.

Wat helpt bij nachtzweten per seizoen

Hoewel het gevoel van nachtzweten in de winter en zomer vergelijkbaar kan zijn, vraagt de aanpak per seizoen iets anders. Dat kan verwarrend zijn, want je verwacht het niet als het buiten koud is.

In de winter

• Het draait om balans, niet om extra warmte
• Materialen moeten warmte vasthouden, maar ook vocht kunnen afvoeren
• Ventilatie blijft belangrijk, ook als het koud is
• Een te ‘afgesloten’ bed werkt vaak averechts

In de zomer

• Warmte snel kwijt kunnen staat centraal
• Lichtere materialen voelen prettiger
• Ventilatie en verkoeling spelen een grotere rol

In beide gevallen geldt: je lichaam moet warmte en vocht kwijt kunnen. Alleen de omstandigheden waarin dat gebeurt, verschillen.

Wanneer welk materiaal beter werkt

Er bestaat geen standaardoplossing voor nachtzweten. Wat prettig werkt, hangt af van jouw lichaam en van de omstandigheden waarin je slaapt. Sommige materialen houden warmte beter vast, andere laten die juist sneller los. Dat verschil merk je vooral wanneer je ’s nachts transpireert.

In een aparte blog ga ik dieper in op concrete keuzes voor dekbedden, dekbedovertrekken en hoofdkussens bij nachtzweten. Daar vind je praktische voorbeelden die passen bij verschillende voorkeuren en slaappatronen.

Tot slot

Nachtzweten is vervelend en kan veel invloed hebben op hoe uitgerust je wakker wordt. Zeker in de winter zit de oplossing niet in steeds dunner slapen, maar in het herstellen van de balans tussen warmte en ventilatie.

Door beter te begrijpen waarom nachtzweten ontstaat en waardoor het verergert, wordt het makkelijker om keuzes te maken die bij jou passen. Soms is één kleine aanpassing in je beddengoed al genoeg om weer rustiger en droger te slapen.